Οι κύστες στο στόμα ή στα οστά της γνάθου είναι συχνές και συνήθως καλοήθεις. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου ή όταν μεγαλώνουν, μπορεί να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα. Αυτός ο οδηγός βοηθάει στην κατανόηση της φύσης τους, των τύπων τους και του πότε απαιτείται η αφαίρεση — πάντα με επιστημονικό αλλά προσιτό τρόπο.
Τι είναι κύστη στο στόμα ή στη γνάθο;
Μια κύστη είναι ένας σάκος γεμάτος υγρό ή ημίρρευστο περιεχόμενο, που αναπτύσσεται είτε στο οστό (γνάθο), είτε στους μαλακούς ιστούς του στόματος. Αν και συνήθως ο ασθενής δεν έχει συμπτώματα, η κύστη μπορεί να:
- Μεγαλώσει, προκαλώντας απορρόφηση οστού
- Πιέσει γειτονικούς ιστούς ή νεύρα
- Μολυνθεί ή υποτροπιάσει, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα
Κύριοι τύποι κύστεων
Περιρριζική/ακροριζική (radicular/periapical)
- Προέρχεται από μολυσμένο ή απονευρωμένο δόντι
Θυλακική (dentigerous)
- Περιβάλλει την άνω επιφάνεια έγκλειστου δοντιού, συχνά φρονιμίτη
Κερατοκύστη (odontogenic keratocyst)
- Εμφανίζει επιθετική συμπεριφορά και υψηλό ποσοστό επανεμφάνισης
Βλεννοκήλη (mucocele)
- Εμφανίζεται στα χείλη ή στοματικό έδαφος λόγω τραυματισμένης σιελογόνου αδένα
Πότε απαιτείται η αφαίρεση κύστης;
Η αφαίρεση (χειρουργική) είναι απαραίτητη όταν:
- Η κύστη μεγαλώνει ή προκαλεί καταστροφή οστού
- Εμφανίζονται πόνος, οίδημα ή φλεγμονή
- Πιέζονται δόντια ή νευρικές δομές
- Υπάρχει κίνδυνος παθολογικού κατάγματος
- Πρόκειται για επιθετικό τύπο (π.χ. κερατοκύστη) ή υποτροπιάζει
Πώς γίνεται η χειρουργική αφαίρεση κύστης (enucleation/marsupialization)
1. Διάγνωση με κλινική εξέταση + ακτινογραφίες (OPG, CBCT)
2. Επιλογή τεχνικής:
- Enucleation: πλήρης αφαίρεση κύστης & κάψας με τοπική αναισθησία
- Marsupialization (αποσυμπίεση): κατάλληλη για μεγάλες κύστες
3. Αποκατάσταση: συρραφή ή/και τοποθέτηση μοσχεύματος οστού
4. Ιστολογική αποστολή (βιοψία) για επιβεβαίωση καλοήθειας ή αποκλεισμό όγκων
5. Ανάκτηση: συνήθως 1–2 εβδομάδες, με ήπια φλεγμονή και οδηγίες στοματικής υγιεινής
Συχνές ερωτήσεις
Είναι επώδυνη η επέμβαση;
Όχι – πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία και μετεγχειρητικά μπορεί να υπάρχει ελαφριά ενόχληση, αντιμετωπίσιμη με παυσίπονα ή αντιφλεγμονώδη.
Μπορεί η κύστη να επανεμφανιστεί;
Σε απλές κύστες (π.χ. περιρριζικές) είναι σπάνιο. Σε κερατοκύστεις το ποσοστό επανεμφάνισης είναι σημαντικά υψηλότερο (5–30%).
Χρειάζεται να αφαιρεθούν τα δόντια;
Όχι πάντα. Όταν η κύστη συνδέεται με δόντι, μπορεί να γίνει ακόμα root canal + αφαίρεση κύστης. Αν όμως η κύστη είναι μεγάλη ή επικίνδυνη, μπορεί να χρειαστεί εξαγωγή δοντιού.
Τι φροντίδα χρειάζεται μετεγχειρητικά;
- Ήπια στοματική υγιεινή (μαλακή βούρτσισμα)
- Ξέπλυμα με αντισηπτικό ή φυσιολογικό ορό
- Αποφυγή σκληρών τροφών & καπνίσματος για 7–14 ημέρες
- Τακτικό follow‑up ραντεβού με τον χειρουργό
Κλείσε σήμερα ραντεβού
Μην αφήνεις τη κύστη χωρίς δράση: Κλείσε τώρα το ραντεβού σου στο My Clinic και συζήτησε με τον εξειδικευμένο στοματογναθοπροσωπικό χειρουργό για:
- Ανάλυση ακτινογραφιών (CBCT/OPG)
- Επιλογή κατάλληλης μεθόδου (enucleation, marsupialization)
- Πλήρες μετεγχειρητικό πλάνο αποκατάστασης και παρακολούθησης